Taksa e Re për Shtëpitë e Dyta në Shqipëri: Çfarë Ndryshon nga 1 Janari 2026 dhe Si Ndikon Kjo për Ju?

Synimi i qeverisë është i dyfishtë:

• të ulë numrin e banesave të pashfrytëzuara që mbahen bosh,
• të rrisë qarkullimin në tregun imobiliar, duke nxitur shitjet dhe qiratë.

Por, çfarë do të thotë kjo në praktikë për qytetarët, për investitorët, dhe për agjentët e pasurive të paluajtshme?

2. Çfarë është taksa e re?

Taksa e re do të aplikohet për individët ose familjet që zotërojnë më shumë se një banesë në Shqipëri.

• Shtëpia e parë (ajo ku jeton familja) mbetet e përjashtuar nga taksa shtesë.
• Shtëpia e dytë (ose çdo pasuri tjetër e paluajtshme për banim) do të tatohet me një nivel të ri fiskal, që pritet të jetë mbi bazën e vlerës së referencës së tregut.
• Qëllimi është të dekurajojë mbajtjen e pronave bosh, duke i shtyrë pronarët që ose t’i nxjerrin në qira, ose t’i shesin.

3. Pse u vendos kjo taksë?

Ka disa arsye që kanë shtyrë qeverinë të ndërmarrë këtë hap:

• Numri i madh i apartamenteve bosh – Sipas të dhënave jozyrtare, në Tiranë dhe qytete të tjera kryesore ka mijëra apartamente që qëndrojnë të pabanuara.
• Spekulimet e tregut – Shumë investitorë blejnë banesa jo për t’i përdorur, por vetëm për të “parkuar” kapitalin.
• Rritja e çmimeve – Kërkesa artificiale ka rritur çmimet, duke e bërë të vështirë për shumë familje të blejnë shtëpinë e parë.
• Politika sociale – Taksa shihet si një mënyrë për të balancuar pabarazitë midis atyre që zotërojnë shumë pasuri dhe atyre që nuk kanë asnjë.

4. Si do të funksionojë taksa?

Detajet teknike janë ende në proces diskutimi, por parashikohen disa skenarë:

1. Taksa fikse vjetore – Një shumë e caktuar për çdo apartament shtesë.
2. Taksa përqindje mbi vlerën e tregut – Një % e vlerës referuese ose vlerës së shitjes.
3. Taksa progresive – Sa më shumë prona të ketë dikush, aq më e lartë bëhet barra tatimore.

Pritet që formula të kombinojë vlerën e pasurisë dhe vendndodhjen e saj. Një apartament në qendër të Tiranës nuk do të tatohet njësoj si një banesë në një zonë rurale.

5. Si ndikon kjo për qytetarët e zakonshëm?

Për një familje që ka vetëm një apartament ku jeton, nuk ndryshon asgjë.
Por për ata që kanë trashëguar një banesë të dytë, ose kanë blerë një apartament shtesë për investim, ndikimi është i dukshëm:

• Do të detyrohen të paguajnë një taksë shtesë çdo vit.
• Nëse nuk e përballojnë, duhet të mendojnë për ta nxjerrë në qira ose për ta shitur.

Kjo pritet të sjellë rritje të ofertës në treg, duke ulur presionin e çmimeve.

6. Ndikimi tek investitorët

Për investitorët e mëdhenj, ky është ndryshimi më i madh.

• Modelet e investimit “buy and hold” (blej dhe mbaj) nuk do të jenë më aq fitimprurëse.
• Investitorët do të duhet të kalkulojnë jo vetëm çmimin e blerjes dhe qirasë, por edhe tatimin e ri vjetor.
• Ata që kanë blerë shumë apartamente për t’i mbajtur bosh, do të ndihen të detyruar t’i hedhin në treg.

7. Ndikimi tek qiratë

Një efekt i pritshëm është rritja e ofertës me qira.

• Shumë pronarë do të preferojnë të marrin një të ardhur mujore përmes qirasë, sesa të paguajnë një taksë për një apartament që rri bosh.
• Kjo mund të çojë në ulje të çmimeve të qirave, sidomos në zonat ku ka mbingopje apartamentesh bosh.

8. Ndikimi tek tregu i shit-blerjes

Nga ana tjetër, në tregun e shitjeve priten lëvizje interesante:

• Më shumë apartamente në shitje – pasi pronarët do të duan të shmangin taksën.
• Mundësi për blerësit e rinj – rritja e ofertës mund të ulë disi çmimet ose të ofrojë kushte më fleksibël blerjeje.
• Stabilizim i tregut – ulja e spekulimeve mund të krijojë një treg më të shëndetshëm afatgjatë.

9. Krahasime me vendet e tjera

Taksa të ngjashme ekzistojnë prej kohësh në shumë vende:

• Në Francë, ekziston një taksë për banesat bosh.
• Në Gjermani, disa qytete aplikojnë tarifa shtesë për apartamentet që nuk përdoren.
• Në Kanada, qytete si Vancouver kanë futur “empty homes tax” për të luftuar krizën e strehimit.

Kjo tregon se masa nuk është unike për Shqipërinë, por një trend ndërkombëtar për të disiplinuar tregun.

10. Si ndikon kjo tek agjentët e pasurive të paluajtshme?

Për agjentët, kjo taksë sjell sfida dhe mundësi:

• Sfida: do të duhet të menaxhojnë ankthin e pronarëve që duan të shesin shpejt.
• Mundësi: rritja e numrit të apartamenteve në treg do të thotë më shumë listime, më shumë transaksione, më shumë komisione.

Agjentët duhet të pozicionohen si këshilltarë financiarë, duke ndihmuar klientët të marrin vendime strategjike.

11. Çfarë duhet të bëjnë qytetarët sot?

• Analizoni portofolin tuaj të pasurive – sa apartamente keni dhe cilat përdoren realisht.
• Llogaritni kostot – sa do të paguani pas 2026?
• Mendoni strategjinë – a do ta nxirrni në qira? a do ta shisni?

Taksa e re për shtëpitë e dyta është një reformë që do të ndryshojë ndjeshëm mënyrën si menaxhohen pasuritë e paluajtshme në Shqipëri.

• Për qytetarët: më shumë përgjegjësi për pasuritë shtesë.
• Për investitorët: më shumë kalkulim dhe më pak spekulime.
• Për tregun: më shumë qarkullim dhe mundësisht çmime më të balancuara.
• Për agjentët: një shans për të fituar terren, nëse dinë të pozicionohen si ekspertë të vërtetë.

Në fund, pyetja që duhet të bëjnë të gjithë është: A ia vlen të mbaj një apartament bosh, apo është koha për ta vënë në punë?

MARE, si kompani lider në tregun imobiliar, nuk ofron vetëm ndërmjetësim të pronave, por edhe këshillim të plotë dhe mbështetje praktike për çdo individ apo familje të prekur nga kjo taksë.